כג. משיחת ש"פ נשא ה'תש"מ.

הנחת הת' בלתי מוגה

א. פון דעם פסוק האָט מען אַ לימוד מיוחד וועגן אַ דבר המצער בדורנו זה:

בפשטות מיינט "ואם לא נטמאה האשה וטהורה היא ונקתה ונזרעה זרע" – אַז "ונקתה" – זי וועט ריין ווערן פון די "מים המאררים" וואָס מ'האָט איר געגעבן טרינקען, און "ונזרעה זרע" – זי וועט האָבן קינדער.

ולכאורה: אין וואָס באַשטייט די ברכה "ונזרעה זרע" אויב דאָס איז אַ פרוי וואָס האָט שוין קינדער?

איז דאָס לכתחלה קיין קשיא ניט – וואָרום ס'איז מובן בפשטות, אויך צו אַ בן חמש למקרא, אַז אפילו אויב מ'האָט אַ קינד, אָדער מערערע קינדער, איז דאָס אַ ברכה נוספת בשעת עס ווערט געבאָרן נאָך אַ קינד.

ווי מ'געפינט דאָס באַ לאה, אַז אפילו ווען זי האָט געבאָרן איין קינד, און נאָך אַ קינד וכו', איז ביי איר געווען אַ ברכה נוספת ווען זי האָט געבאָרן נאָך קינדער,

ועד"ז אין נאָך פאלן אין דער תורה, נוסף לזה וואָס דאָס איז מובן בפשטות, כנ"ל.

ב. וואָס דאָס איז לא כדעת הטועים והטועות (מיט אַ טי"ת), התועים והתועות (מיט אַ תי"ו) וואָס זיינען שמים חושך לאור ואור לחושך, און זיי מיינען אַז זיי וועלן באַלייכטן זייער לעבן דורך דערויף וואָס זיי וועלן ניט האָבן קיין קינדער רח"ל, אָדער האָבן ווייניק קינדער,

און אַנדערע האָבן גאָר רחמנות אויפן אויבערשטן, און זיי ווילן אים פאַרשפּאָרן – אַז אזוי ווי דער אויבערשטער איז "הזן את העולם כולו בטובו בחן ובחסד וברחמים", איז דאָך אים גענוג שווער צו געפינען מזון פאַר דער איש ואשה – וואָס דאַרף מען אים געבן מער ארבעט, אַז ער זאָל אויך דאַרפן געפינען מזון פאַר בנים ובנות?!

ער גלויבט אין דעם אויבערשטן, וואָרום ער איז אַ "מאמין בן מאמין", און זי גלויבט אין דעם אויבערשטן, וואָרום זי איז אַ "מאמינה בת מאמינה", בת שרה רבקה רחל ולאה, און זיי גלויבן אַז דער אויבערשטער איז "הזן את העולם כולו בטובו", והראי' אַז זיי זאָגן דאָס ביידע אין ברכת המזון, און זיי דאַוונען צו דעם אויבערשטן –

נאָר זיי האָבן "רחמנות" אויף דעם אויבערשטן, און זיי ווילן אים פאַרשפּאָרן ארבעט – טענה'ן זיי, אַז מ'דאַרף ניט האָבן קיין קינדער וואָס דער אויבערשטער וועט דאַרפן גיין געפינען פאַר זיי מזון!

ג. אפילו ווען זיי זיינען מקיים דעם ציווי פון "פרו ורבו", און זיי האָבן בפועל קינדער – האָבן זיי נאָר צוויי קינדער, אַ בן מיט אַ בת, טענה'נדיק, אַז דערמיט איז מען מקיים די מצוה פון פרי' ורבי',

ובפרט ע"פ המבואר אין קבלה, אַז דער טעם אויף דערויף וואָס מצות פרי' ורבי' איז מען מקיים מיט אַ בן ובת איז דערפאַר וואָס דורך אב ואם און בן ובת ווערט דער ציור פון שם הוי', דער אב ואם זיינען כנגד י"ה פון שם הוי', און דער בן ובת זיינען כנגד ו"ה פון שם הוי'.

האָט מען – טענה'ן זיי – די מצוה פון פרי' ורבי', און מ'האָט דעם גאַנצן שם הוי', און נוסף לזה – האָט מען אויך "רחמנות" אויף דעם אויבערשטן, אַז ער זאָל ניט דאַרפן באַזאָרגן מיט מזון מער ווי איש ואשתו און בנו ובתו – איז וואָס דאַרף מען מערער קינדער?!

ד. דערנאָך קומט צוגיין דער "קלוגינקער" און רעדט איין דעם מאַן און דער פרוי, אַז ס'איז גאָר אַ ברכה און דאָס וועט באלייכטן דעם לעבן בשעת מ'וועט האָבן וואָס ווייניקער קינדער,

וואָרום דעמולט וועלן זיי האָבן מער כחות און צייט פאַר זיך צו טאָן אַלע גוטע זאַכן.

ביז אַז מ'וועט האָבן צייט צו גיין טאָן אין הפצת היהדות און אין הפצת המעיינות און גיין טאָן אין די מבצעים כו'.

און מיט דעם אויסרייד טוט דער מאַן און די פרוי כמה ענינים צו מונע זיין לידה, וואָס זיינען אפשר אויסגעהאַלטן ע"פ קיצור שו"ע וואָס איז איבערגעזעצט אויף שפת המדינה – אַז צוליב דעם וואָס מ'האָט ניט קיין צייט, אָדער צוליב יופי, אָדער צוליב מה יאמרו הבריות – דאַרף מען ניט האָבן מערער פאַר איין בן און איין בת.

אָבער באמת איז דאָס ניט אויסגעהאַלטן אויך לויט דעם קיצור שו"ע, ועאכו"כ ניט אויסגעהאַלטן ע"פ שו"ע. און ע"פ חסידות – איז דאָס היפך פון שיטת חסידות!

ובלשון הרמב"ן איז דאָס איינער וואָס איז "נבל ברשות התורה".

ה. וואָס דאָס איז דער דבר המבהיל וואָס שמים חושך לאור ואור לחושך:

דורך דעם וואָס מ'האַלט זיך אָפּ פון האָבן קינדער, נעמט מען צו פון זיך בידים אַ ברכה עיקרית פון דעם אויבערשטן!

וואָס האָבן קינדער איז איינע פון די גרעסטע ברכות וואָס דער אויבערשטער קען שענקען צו אַ מאַן און אַ פרוי.

און ווי ס'איז פאַרשטאַנדיק בפשטות באַ יעדער מענטש וואָס טארכט און רעדט און פירט זיך אין אַ נאָרמאַלן אופן.

דער אויבערשטער האָט אָבער אָפּגעגעבן בחירה צו דעם מענטשן, און ער וויל אַז דער מענטש זאָל באווייזן אַז ער איז פון דעם "עם חכם ונבון", און ער איז בוחר בחיים, און ניט ח"ו להיפך.

און דאָ קומט מען און מ'נעמט צו בידים איינע פון די גרעסטע ברכות וואָס דער אויבערשטער קען געבן אַ מענטשן!

וואָס דורך דערויף ברענגט מען אריין היפך הברכה און חושך רח"ל, אין חייו בעוה"ז [אין עוה"ב וועט ער זיכער האָבן ש"י עולמות און נאָכמער, וואָרום ער וועט זיכער תשובה טאָן, ו"בל ידח ממנו נדח", אָבער אין עוה"ב ברענגט ער אריין באַ זיך היפך הברכה]!

און דאָס טוט מען מיט דער טענה אַז דער אויבערשטער קען ח"ו ניט באזאָרגן נאָך עטליכע קינדער מיט מזון.

וואָס דאָס איז אַ שטות צו זאָגן, אַז אין אַ וועלט פון פיר ביליאָן מענטשן קען דער אויבערשטער ניט שפייזן נאָך אַן אינגעלע און נאָך אַ מיידעלע!

ובכלל – וואָס מישט מען זיך אין די געשעפטן פון דעם אויבערשטן: דער אויבערשטער איז אַ חושב חשבונות כל באי עולם יעברו לפניו כבני מרון, ער ווייסט אַלע חשבונות וואָס די מענער און די פרויען מאַכן, און ער דאַרף ניט אָנקומען אַז מ'זאָל אים פאַרשפּאָרן פון דאַרפן געפינען מזון פאַר נאָך אַן אינגעלע און נאָך אַ מיידעלע, וואָרום ס'איז "לי הכסף ולי הזהב".

א אידישער מאַן און אַ אידישע פרוי דאַרפן זיך ניט מישן אין דעם אויבערשטן'ס חשבונות; זיי דאַרפן פירן אַ נאָרמאַלן פאמיליע-לעבן, ע"פ תורה, ע"פ טהרת המשפחה, און מקיים זיין דעם "שארה כסותה ועונתה לא יגרע", און די אשה זאָל דאָס מקיים זיין מצדה, און ווייטער לאזן דעם אויבערשטן פירן ווי ער וויל.

און דעמולט (אויב מ'איז נאָר ניט מעכב דעם אויבערשטן'ס ברכה, כביכול) בענטשט דער אויבערשטער טאַקע, ניט נאָר מיט צוויי קינדער נאָר מיט פיר קינדער, און מיט נאָכמער און נאָכמער, און פאַרוואָס טאַקע ניט ביז מ'האָט אַ אייגענעם מנין באם טיש.

ו. און טאמער מ'האָט אַ ספק בדבר צי מ'דאַרף זיך אזוי פירן – איז "פוק חזי מאי עמא דבר" – זאָל מען אַ קוק טאָן ווי אידן האָבן זיך געפירט ווען זיי האָבן געלעבט על ארצם, אין א"י, ועד"ז אין די אַלע דורות פון גלות אפילו ווען ס'איז געווען דער חושך הגלות, עס איז אָבער ניט געווען דער חושך כפול ומכופל כבדורנו זה:

פרומע אידן במשך כל הדורות, האָבן אַלע געהאַלטן דעם ענין פון האָבן אַ סאַך קינדער אַלס די גרעסטע ברכה וואָס קען זיין, און כמה פון זיי זיינען טאַקע געבענטשט געוואָרן מיט אַ סאַך קינדער.

אין דעם איצטיקן דור, מצד דעם חושך כפול ומכופל, איז שמים חושך לאור ואור לחושך, און מ'רעדט זיך איין אַז דורך ניט האָבן אַ סאַך קינדער ווערט גאָר ליכטיק און רואיק אין לעבן, וואָרום מ'דאַרף ניט אָפּגעבן צייט און כחות אויף די קינדער, און מ'קען טאָן וואָס מ'וויל, ביז אַז מ'האָט צייט און כחות צו טאָן גוטע זאַכן פאַר אידישקייט!

וואָס כאמור, דאָס נעמט מען צו פון זיך בידים די גרעסטע ברכה און ליכטיקייט און ווארעמקייט וואָס דער אויבערשטער גיט אַ מענטשן, אַז מ'זאָל האָבן קינדער, ביז האָבן אַ סאַך קינדער, ביז האָבן אַ מנין באם טיש, און מ'וויל זיך ניט פארגינען מגדל זיין די קינדער לתורה ולחופה ולמעשים טובים.

ז. דער דבר המצער בזה איז ניט נאָר די עצם זאַך וואָס עס געפינען זיך אידן וואָס פירן זיך אזוי – נאָר נאָכמער וואָס אין פוצה פה ומצפצף:

עס טערפן זיך מזמן לזמן כו"כ כינוסים פון אנשים ועד"ז פון נשים, און מ'רעדט וועגן אַלע גוטע זאַכן, וואָס זיינען טאַקע גוטע זאַכן, און "אז נדברו יראי ה' איש אל רעהו ויקשב ה' וישמע, ויכתב ספר זכרון לפניו גו'" –

אָבער בנוגע צו דעם דבר גדול ועיקרי רעדט מען ניט.

ח. די כוונה פון דעם רעדן וועגן דעם איצטער איז אויף צו מעורר זיין אַז מ'זאָל וויסן אַז די גרעסטע ברכה וואָס דער אויבערשטער קען געבן אַ מענטשן איז צו האָבן קינדער, און וואָס מערער קינדער מ'האָט – איז די ברכה אַ גרעסערע.

און ווי מ'זעט דאָס בפועל:

דער גרעסטער נחת רוח וואָס אַ פרוי, און עד"ז אַ מאן, קענען האָבן, איז – ווען זיי האָבן קינדער, און זיי זעהן ווי זייערע קינדער וואַקסן אויף, און לעבן בדרך התורה והמצוות.

 און ס'איז ניט דער פשט אַז בשעת מ'האָט איין קינד קען מען ניט האָבן מערער נחת און תענוג – נאָר אדרבה:

דער טבע האדם איז – אַז "מי שיש לו מנה רוצה מאתים", וואָס אזוי דאַרף זיין דער טבע פון אַ מענטשן ע"פ תורה (אין גוטע זאַכן),

איז בשעת אַ מאַן און אַ פרוי האָבן אַ קינד ווילן זיי האָבן מערער קינדער, און פון יעדער קינד בפ"ע האָבן זיי נחת ותענוג:

פון איין קינד אין קו התורה, פון דעם צווייטן קינד אין קו העבודה, און פון דעם דריטן קינד אין קו הגמ"ח וכו'.

ט. און אויב ח"ו מ'איז מגביל דעם מספר קינדער וואָס מ'האָט געקענט האָבן (דורך די ברכות פון דעם אויבערשטן) – איז שפעטער ווען מ'ווערט עלטער, האָט מען דערפון חרטה אַז מ'האָט ניט אויסגענוצט דעם אויבערשטן'ס ברכות במילואם.

און ווי דאָס איז אויך בפשטות:

בשעת עלטערן האָבן נאָר איין קינד אָדער צוויי קינדער, אין ווען די קינדער וואַקסן אויס און זיי גייען אוועק פון די עלטערן, און זיי בויען-אויף אייגענע משפחות – איז ווען די עלטערן ווילן גיין זעהן די קינדער מיט די אייניקלעך, און אויב זיי זיינען זוכה – אויך די אור-אייניקלעך – קענען זיי נאָר גיין יעדן האַלבן יאָר וכיו"ב,

וואָרום זיי קענען ניט בלייבן באַ די קינדער די גאנצע צייט, דערפאַר וואָס "הוקר רגלך מבית רעך": אע"פ וואָס עס דאַרף זיין "והשיב לב אבות על בנים ולב בנים על אבותם", האָט אָבער דער זון (אדער טאכטער) זיינע אייגענע ענינים וואָס זיינען ניט די ענינים פון די עלטערן, קענען די עלטערן ניט זיצן ביי אים אין שטוב די גאנצע צייט.

מוזן די עלטערן בלייבן באַ זיך אומעדיק און ניט האָבן צו וועמען אפרעדן די הארץ (אין דברים טובים) צווישן איין מאָל פאָרן צום קינד ביז צום צווייטן מאָל.

משא"כ אויב עלטערן האָבן אַ סאַך קינדער, קענען זיי פאָרן צו איין קינד, און בלייבן ביי אים אַ משך זמן, און דערנאָך פאָרן צום צווייטן קינד וכו'!

ועד"ז קומען די קינדער מיט די אייניקלעך פון צייט צו צייט צו זייערע עלטערן און זיידעס און באבעס, און מ'זיצט אַלע צוזאמען אַ מנין באם טיש, און ס'איז דאָ ע"ד ווי דער "ושמחת לפני ה' אלקיך אתה ובנך ובתך", און די זיידעס און באבעס קלייבן אַ סאַך נחת פון אַלע קינדער און אייניקלעך.

י. ונוסף צו דעם נחת און תענוג מיט אַלע ענינים וואָס עלטערן באקומען פון קינדער – איז דאָ אויך דער ענין וואָס האָבן קינדער איז אַ ציווי אין תורה, פון "פרו ורבו ומלאו את הארץ וכבשוה", און דאָס איז ניט סתם אַ ציווי אין תורה, נאָר דאָס איז דער ערשטער ציווי אין תורה, ווי כ"ק מו"ח אדמו"ר איז מדייק אַז אויך סדר אין תורה איז תורה.

וואָס "פרו ורבו ומלאו את הארץ וכבשוה", מיינט בפשטות, אַז מ'דאַרף האָבן קינדער, און אַ סאַך קינדער, און זיי אויפהאָדעווען אַז עס זאָלן זיין "ומלאו את הארץ וכבשוה".

וע"ד ווי עס שטייט אין ספרי מוסר אויפן פסוק (וואָס מ'גייט באלד ליינען) "בהעלותך את הנרות", אַז יעדער איד איז אַ "נר", און די כוונה פון דעם נר איז, ניט אַז דאָס זאָל ליגן ע"ד ווי אַ ליכט ליגט אין אַ קעסטל, נאָר אַז מ'זאָל אים אריינשטעלן אין "מנורת זהב כולה", צוזאמען מיט כל ישראל, און דאָס אַליין איז אויך ניט מספיק – נאָר מ'דאַרף דאָס אנצינדן ("בהעלותך"), אַז דאָס זאָל זיין אַ "נר להאיר", דאָס זאָל לייכטן און באלייכטן כל העולם כולו.

ווואָס יעדער אידיש-קינד גלייך ווי ער ווערט געבאָרן איז ער אזוי ווי אַ נר, און די כוונה איז אַז מען זאָל פון אים מאַכן אַ "נר להאיר", ביז אַז עס זאָל זיין "ומלאו את הארץ וכבשוה".

יא. ונוסף לזה:

בשעת מ'טראכט זיך אריין אין דעם ענין פון מ"ת (וואָס מיר קומען דאָך איצט פון זמן מתן תורתנו) – איז דאָך מ"ת געווען אין אַן אופן אַז אויב עס וואָלט געפעלט אפילו איין איד, וואָלט די תורה ניט געגעבן געוואָרן ח"ו.

וואָס דאָס איז מדגיש אויף וויפל ס'איז נוגע צו האָבן יעדער איד, און וויפל עס פעלט – אויב עס פעלט ח"ו איין איד וואָס האָט געדאַרפט אַראָפּקומען אין וועלט, און מ'האָט אים אָפּגעהאַלטן פון אַראָפּקומען.

ועד"ז איז דאָס מודגש אין דעם וואָס רז"ל זאָגן אַז "אין בן דוד באַ עד שיכלו כל נשמות שב(אוצר הקרוי) גוף".

וואָס דערפון איז פאַרשטאַנדיק אויף וויפל מ'דאַרף זיך משתדל זיין בנוגע צו האָבן קינדער, און וויפל עס ווערט אויפגעטאָן בשעת אַ קינד ווערט געבאָרן, וואָרום דורך דערויף היילט מען צו דעם זמן וואָס עס וועט זיין "יכלו כל נשמות שבגוף".